Od 28 czerwca 2025 r. dostępność cyfrowa produktów i usług przestanie być domeną instytucji publicznych. Konieczność wdrożenia wytycznych WCAG 2.1 (Web Content Accessibility Guidelines) zacznie obowiązywać również prywatne podmioty gospodarcze.
Nie da się ukryć, że perspektywa obowiązku wprowadzania i zapewnienia dostępności treści internetowych zmian nie wzbudza w przedsiębiorcach i menadżerach entuzjazmu. Dodatkowe koszty, czas, zaangażowanie pracowników. Brzmi złowrogo. Warto jednak spojrzeć na nowe obowiązki przez pryzmat rozwoju, konkurencyjności i potencjalnych korzyści biznesowych firmy. W tym zakresie znaczenie wdrożenia zasad WCAG 2.1 może okazać się kluczowe. I jesteśmy w stanie to udowodnić.
Zgodność z WCAG 2.1, a zatem dostępność treści internetowych przyczynia się m.in. do:
- zwiększenia zasięgu strony internetowej,
- poprawy jej widoczności w wynikach wyszukiwania (SEO),
- zwiększenie widoczności w wynikach odpowiedzi generatywnego AI (ChatGPT),
- budowania pozytywnego wizerunku marki,
- zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami prawa,
- tworzenia bardziej intuicyjnego i przyjaznego środowiska.
Co ważne, pozytywne skutki zmian odczują wszyscy użytkownicy, nie tylko Ci z ograniczeniami.
Dostępność cyfrowa witryny to inwestycja, która zwraca się w postaci większej lojalności klientów i przewagi nad konkurencją. W artykule przyjrzymy się czym są wytyczne WCAG 2.1, dlaczego ich wdrożenie to dziś nie tylko dobra praktyka i dlaczego dostępność cyfrowa w danym momencie rozwoju Internetu powinna stać się standardem, a nie opcją. Zarówno w kontekście odpowiedzialności społecznej, jak i odpowiedzialności za trwałość i rozwój biznesu.
WCAG Checker. Czy Twoja strona spełnia wymogi WCAG?
WCAG — co to jest i jakie wytyczne zawiera?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to zbiór zasad, wytycznych dotyczących dostępności cyfrowej stron internetowych, aplikacji webowych, mobilnych, dokumentów PDF i innych produktów i usług cyfrowych. Są opracowywane i publikowane przez międzynarodową organizację Word Wide Web Consortium (W3C) i zawierają wskazówki, które pomagają web developerom projektować strony internetowe dla osób z niepełnosprawnościami.
Celem WCAG 2.1 jest uczynienie treści cyfrowych dostępnymi dla osób z zaburzeniami widzenia, mających problemy z poruszaniem się, niesłyszących, cierpiących na zaburzenia psychiczne, a także dla osób neuroatypowych.
Zasady WCAG 2.1 obejmują takie elementy strony internetowej jak kolorystyka, nawigacja, interakcja z użytkownikiem, sposób prezentacji treści, jak i możliwość korzystania z urządzeń asystujących (np. czytniki ekranowe).
Dla ułatwienia zrozumienia wymogów udostępniono dokument „ Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) Overview ” (Omówienie Wytycznych dla dostępności internetowej), w którym umieszczono opis materiałów powiązanych z WCAG 2.1, w tym materiały edukacyjne związane z WCAG 2.
Wytyczne WCAG 2.1 przestały być wyłącznie standardem jakości i zaczęły funkcjonować jako część aktów prawnych na świecie od 2008 roku, czyli od momentu opublikowania WCAG 2.0 przez W3C (World Wide Web Consortium). To wtedy stały się one na tyle konkretne, mierzalne i uniwersalne, że wiele krajów zaczęło je formalnie wdrażać do przepisów prawa. Zgodność z WCAG 2.1 pozwala zwiększyć dostępność treści internetowych i jest wymagana w wielu krajach przez prawo, np. w ramach aktualizacji polityki dostępności cyfrowej.
Poniżej kilka przykładów aktów prawnych, które uwzględniają wytyczne WCAG 2.1 oraz konieczność ich wprowadzenia:
- Australia — rok 2010 — Disability Discrimination Act (DDA),
- Unia Europejska — rok 2016 — Dyrektywa 2016/2102 nakazująca zwiększenie dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych organów sektora publicznego,
- USA — rok 2018 — Americans with Disabilities Act (ADA),
- UK — rok 2010 — Ustawa o równości (Equality Act),
- Canada — rok 2019 — Accessible Canada Act (ACA),
- Canada — rok 2021 — Accessibility for Ontarians with Disabilities Act (AODA)
W Polsce wytyczne WCAG są wymagane wobec instytucji publicznych od maja 2019 r., a od 28 czerwca 2025 r. od podmiotów gospodarczych, ale nie wszystkich. Wymóg dotyczy treści internetowych tworzonych przez firmy, instytucje i organizacje. Więcej w osobnym artykule “Kogo dotyczy ustawa o WCAG z roku 2024?”.
Najważniejsze informacje:
- Od 28 czerwca 2025 r. w Polsce i Europie wejdzie w życie dyrektywa European Accessibility Act (EAA), która nakłada obowiązek spełniania wymogów dostępności cyfrowej (WCAG) na podmioty publiczne i prywatne.
- Wytyczne WCAG dążą do uczynienia treści internetowych bardziej postrzegalnymi, funkcjonalnymi, zrozumiałymi i solidnymi dla osób z niepełnosprawnościami.
- Certyfikat zgodności WCAG można zdobyć po przeprowadzeniu Audytu WCAG przez uprawnioną agencję.
- W Polsce oprócz dyrektywy unijnej kwestie dostępności reguluje Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnieniu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze.
Korzyści z wprowadzenia standardu WCAG
1. Zwiększenie zasięgu dzięki dostępności strony www dla osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami
1.1 Nowi użytkownicy = nowi klienci
Według danych Dane Digital 2025 Global Overview Report na początku 2025 roku 5,56 miliarda ludzi korzystało z Internetu, co stanowi 67,9% całej populacji. W samej Polsce z Internetu korzystało 34,5 miliona osób, czyli 89,8% całej populacji w naszym kraju.
Powyższe dane z pewnością nie są dla nikogo zaskoczeniem. Internet to ogromne źródło potencjalnych klientów. Jeśli chcemy, by nasz biznes się rozwijał, to niezbędne jest zapewnienie widoczności i dostępności firmy w sieci. Przygotowanie firmowej strony internetowej zgodnie z wytycznymi WCAG to jeden z ważniejszych kroków, które powinniśmy podjąć. Dlaczego?
Z informacji podanych przez WHO szacuje się, że 1,3 miliarda ludzi na świecie doświadcza znacznej niepełnosprawności, co stanowi 16% globalnej populacji. Zatem zgodnie z tymi danymi 1 na 6 osób jest niepełnosprawna.
W Polsce liczba osób niepełnosprawnych ogółem według stanu na dzień 31 marca 2021 r. wynosiła 5,4 mln. i stanowiła 14,3% ludności kraju (Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021).
Należy zaznaczyć, że powyższe dane nie uwzględniają osób dotkniętych lekkim stopniem niepełnosprawności, które nie zgłaszają swoich dolegliwości specjaliście oraz osób z jednostkami chorobowymi, które nie są uznawane za niepełnosprawność (np. cukrzyca, depresja).
Co istotne, dobrze zaprojektowana strona zgodna z WCAG ułatwia korzystanie z niej także seniorom, osobom chorującym na cukrzycę, osobom z dysleksją czy osobom chwilowo ograniczonych ruchowo (np. złamana ręka). Wytyczne WCAG wskazują, jak unikać projektowania elementów, które w przypadkach mogłoby wprowadzać użytkownika w błąd.
1.2 Osoby chorujące na cukrzycę lub depresję
Mówiąc o dostępności stron internetowych często mamy na myśli osoby niewidome albo w mniejszym lub większym stopniu ograniczone ruchowo. Warto jednak pamiętać, że problemy zaburzenia widzenia i percepcji mogą dotyczyć także osób z takimi chorobami, jak cukrzyca czy depresja. Dla nich wdrożenie wytycznych WCAG 2.1 ma ogromne znaczenie.
W przebiegu cukrzycy może dojść do powikłań okulistycznych, takich jak retinopatia cukrzycowa, która prowadzi do pogorszenia ostrości widzenia, trudności w rozróżnianiu kolorów czy nawet częściowej ślepoty. Nawet jeśli dana osoba nie ma orzeczenia o niepełnosprawności, jej funkcjonowanie w świecie cyfrowym może być znacznie ograniczone.
Osoby cierpiące na depresję, inne zaburzenia psychiczne lub ograniczenia poznawcze mogą doświadczać trudności z koncentracją, przetwarzaniem informacji, a także szybkiego zmęczenia poznawczego. Zbyt chaotyczny układ strony, nadmiar bodźców czy brak logicznej struktury może skutecznie zniechęcić do korzystania z witryny. Okazuje się również, że osoby chorujące na depresję gorzej rozpoznają kontrasty, czego wynikiem jest postrzeganie świata w odcieniach szarości.
Powyższe informacje, to kolejny argument za wprowadzeniem wytycznych WCAG na stronie internetowej. Kropką nad „i” w tej kwestii niech będą najważniejsze dane, które ukazują ilość osób chorych na cukrzycę i cierpiących na depresję w naszym kraju:
- szacuje się, że w Polsce aktualnie choruje na cukrzycę ponad 3 mln osób (https://www.gov.pl/web/psse-lobez/cukrzyca),
- szacuje się, że aktualnie w Polsce na depresję choruje ok 1,2 mln osób (https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-depresja).
1.3 Seniorzy i użytkownicy z czasową niepełnosprawnością
Rozważając kwestię wytycznych WCAG i związaną z nimi dostępnością stron internetowych nie można zapominać o jeszcze jednej, bardzo ważnej grupie użytkowników. Osoby powyżej 60 roku życia są coraz bardziej aktywne w sieci. Szukają informacji, dokonują zakupów czy nawiązują interakcje z innymi użytkownikami.
Jak widać na poniższym wykresie udział osób w wieku powyżej 60 lat w ogólnej liczbie ludności w naszym kraju nieustannie rośnie. Identyczny trend zauważalny jest również w skali całego świata. Szacuje się, że do roku 2030 na ziemi będzie żyło ponad miliard osób powyżej 65 roku życia.
Powyższe dane uświadamiają nam, że ignorowanie osób starszych w prognozowaniu cyfrowego rozwoju biznesu może okazać się poważnym błędem. Seniorzy eksplorują Internet z zaangażowaniem, często zmagając się z utrudnieniami, które są wynikiem niepełnosprawności związanych z ich wiekiem. Przygotowując firmową stronę internetową zgodnie z wytycznymi WCAG dajesz sobie szansę na większy udział w ich zainteresowaniu.
1.4 Dzieci
Pandemia Covid-19 miała spory wpływ na rozwój rynku telekomunikacyjnego i zwiększenie dostępności Internetu dla najmłodszych. Z medium potencjalnie niebezpiecznego i zakazanego stał się niezbędnym środkiem do realizacji podstawowych obowiązków szkolnych i narzędziem komunikacji. Często nawet z najbliższymi. Ograniczenia wiekowe zaczęły tracić na znaczeniu i słuszności.
W ostatnim kwartale 2022 r. grupa najmłodszych użytkowników Internetu (7-14 lat) liczyła 2,74 mln. (dane pochodzą z pierwszego raportu monitoringu aktywności dzieci i młodzieży w sieci).
Dodatkowo według informacji zaczerpniętych z raportu Badania Konsumenckie dzieci i rodziców przeprowadzonego przez UKE:
- 38,8% dzieci zaczęło eksplorować to medium komunikacyjne w wieku 7-8 lat,
- aż 23,1% w wieku 5-6 lat.
Przedstawione dane są dowodem na to, że kolejną grupą, która niewątpliwie skorzysta z dostępności cyfrowej są właśnie dzieci. I chociaż nie brakuje przeciwników ich aktywności w sieci, to nie zmienia faktu, że rola jej najmłodszych użytkowników jest coraz większa. Przy planowaniu dostępności cyfrowej swojego biznesu należy zatem uwzględniać ich potrzeby związane z ograniczeniami wiekowymi.
Ignorowanie potrzeb osób starszych, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi oznacza świadomą rezygnację z możliwości dotarcia do ogromnej liczby potencjalnych klientów. Patrząc na zaprezentowane w powyższych częściach artykułu liczby powinniśmy przestać mówić o niepełnosprawności, tylko o ograniczeniach w korzystaniu z interfejsu. Stąd stosowanie zasad dostępności cyfrowej (uwzględniając różne rodzaje niepełnosprawności) jest rozwiązaniem, które może przynieść firmie spore dochody.
Funkcjonalność treści odgrywa istotną rolę w zapewnieniu, że wszystkie elementy strony internetowej są łatwe do obsługi i dostępne dla użytkowników z różnymi potrzebami. Również niektórych osób mających trudności w interpretacji czy trudności poznawcze związane z wiekiem.
Aby unaocznić dochody przykładem, warto przytoczyć polski eCommerce Diabetyk24 Sp. z o.o., którego sprzedaż roczna według danych KRS skoncentrowana wyłącznie na osobach z cukrzycą za rok 2024 wyniosła 217 mln złotych.
2. Zgodność z WCAG wpływa na poprawę widoczność strony w wynikach wyszukiwania (SEO)
Ograniczenie dostępności treści internetowych, to nie tylko ryzyko prawne (obowiązek spełnienia wymogów WCAG od 28 czerwca 2025 r.) i bariera dla osób z niepełnosprawnością. Zadbanie o zgodność witryny z zasadami WCAG 2.1 staje się kluczową inwestycją w widoczność marki. Dziś i w przyszłości. Dzięki temu twoja firma zyska realną przewagę w świecie zdominowanym przez wyszukiwanie konwersacyjne, interfejsy głosowe czy chatboty oparte na AI.
Strony internetowe zgodne z wytycznymi WCAG 2.1 wpisują się w dobre praktyki pozycjonowania. Spełniają wiele kluczowych kryteriów, które wyszukiwarki uznają za wartościowe.
Wytyczne WCAG promują m.in. czytelną strukturę strony, poprawne oznaczanie nagłówków (H1–H6), alternatywne opisy dla obrazów (alt text) czy logiczne linkowanie. Klarowna struktura treści nie tylko poprawia dostępność witryny, ale także ułatwia wyszukiwarkom zrozumienie jej zawartości. Dzięki temu uzyskuje ona wysokie pozycje w wynikach wyszukiwania, a tym samym zwiększa się jej zasięg i liczba odwiedzin.
Treści internetowe to wszystkie informacje i elementy, które użytkownik może zobaczyć, przeczytać, usłyszeć lub z którymi może wchodzić w interakcję na stronie internetowej. Jeśli będą one zrozumiałe, a komponenty interfejsu użytkownika "przyjaźnie" zaprojektowane, tym większe będzie zaangażowanie odbiorcy.
Dodatkowo, strony przygotowane zgodnie z zasadami WCAG 2.1 są zazwyczaj szybsze, bardziej responsywne. Także na urządzeniach mobilnych. Ma to ogromny wpływ na tzw. „user experience”. Są to wrażenia, jakich doświadcza użytkownik. Co ważne, stanowią kolejny ważny czynnik rankingowy w algorytmach wyszukiwarek.
Inwestycja w spełnienie wymagań stawianych przez wytyczne WCAG 2.1 to niewątpliwie mądra decyzja marketingowa. A co za tym idzie, również biznesowa.
3. Struktura strony zgodnej z wytycznymi WCAG 2.1 wspiera interpretację treści przez AI
Warto zaznaczyć, że generatywna AI coraz częściej pełni rolę wyszukiwarki. Przetwarza zawartość stron i podpowiada użytkownikowi konkretne treści. Im bardziej uporządkowana i dostępna jest nasza witryna, tym lepiej jest ona interpretowana przez algorytm AI. Dostępność programów użytkownika oraz obsługa narzędzi tworzenia treści również odgrywają istotną rolę. Technologie asystujące muszą poprawnie interpretować strukturę i zawartość strony.
Strony internetowe coraz częściej zawierają przykłady dodatkowej treści objętej interakcją użytkownika (rozwijane menu, modale, elementy dynamiczne). Takie komponenty muszą być dostępne i responsywne, również dla osób korzystających z technologii asystujących.
Dla AI strona internetowa to wizytówka, broszura i katalog w jednym. To właśnie z niej narzędzia takie, jak chatboty, wyszukiwarki czy generatywne modele językowe, czerpią wiedzę o firmach i ich produktach. Jeśli witryna nie jest dostępna, dobrze oznaczona (nagłówki, opisy, struktura) i zgodna z wytycznymi WCAG, to algorytmy AI nie są w stanie poprawnie odczytać jej kluczowych treści. Oznacza to, że nie pojawi się ona w wynikach wyszukiwania.
Wytyczne WCAG 2.1 wspierają strukturę treści na stronie, dzięki czemu AI może lepiej zrozumieć, co jest nagłówkiem, treścią główną, a co zdjęciem z opisem. Dodatkowo, odpowiednio zoptymalizowany pod dane strukturalne serwis internetowy, tym częściej wykorzystywany jest on w generowaniu odpowiedzi przez AI na zadane przez użytkownika pytanie.
Co istotne, wdrożenie wytycznych WCAG pozwoli zmaksymalizować możliwości zastosowania rozwiązań, które wraz z rozwojem nowych technologii pojawią się w przyszłości. Umożliwi to zapewnienie dostępności internetowych przy mniejszym zaangażowaniu finansowym i czasowym.
Czy można sprawdzić, w jaki sposób czytana i interpretowana przez algorytm AI jest dana strona internetowa? Tak. Świetnym sposobem jest wykorzystanie funkcjonalności NVDA, darmowego czytnika ekranu dla systemu Windows dedykowanego osobom niewidzącym i niedowidzącym. Umożliwia im dostęp do zawartości witryny i zrozumienie przekazywanej informacji (również treści nietekstowych) odczytywanej za pomocą syntezatora mowy bądź prezentując na monitorze brajlowskim. Czytnik z powodzeniem wykorzystywany jest również do testowania dostępności stron internetowych i oprogramowania.
4. Zgodność z przepisami i mniejsze ryzyko prawne
Od 28 czerwca 2025 r. wdrożenie WCAG 2.1, wytycznych dotyczących dostępności stron internetowych, aplikacji webowych, mobilnych, dokumentów PDF i innych produktów i usług cyfrowych stanie się obowiązkiem. Podmioty, które nie dostosują swoich serwisów do obowiązujących zasad narażą się na:
- Kary finansowe wynoszą do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia według GUS, gdzie na 9 maja 2025 r. przeciętne wynagrodzenie wynosi 8962,28 zł, czyli mowa jest o 89 620 zł.
- Kara nie może przekroczyć 10% obrotu rocznego firmy za rok poprzedzający nałożenie kary (w przypadku instytucji publicznych kara wynosi do 10 000 zł).
- Zakaz sprzedaży lub wycofanie produktów z rynku.
- Ryzyko postępowań sądowych inicjowanych przez użytkowników (użytkownicy będą mogli składać oficjalne skargi dotyczące braku dostępności strony internetowe, brak reakcji w ciągu 30 dni otworzy im drogę do wszczęcia postępowania przed właściwymi organami nadzoru).
W Polsce nadzór nad przestrzeganiem przepisów będzie sprawował Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Będzie on uprawniony nie tylko do zobowiązywania firm do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ale również do nakładania kar finansowych za brak zgodności.
Jakie są zasady WCAG?
Wytyczne WCAG 2.2 (udoskonalona wersja WCAG 2.1) zaczną obowiązywać od 28 czerwca 2025 r. Składa się z 13 wytycznych, które skupiają się wokół 4 głównych zasad:
- Perceivable (Postrzegalność)
- Operable (Funkcjonalność)
- Understandable (Zrozumiałość)
- Robust (Solidność lub Kompatybilność)
Zrozumienie czterech zasad dostępności treści internetowych jest kluczowe dla tworzenia stron internetowych. Każda z nich ma swoje kryteria sukcesu, czyli wymogi, które musisz spełniać, aby produkt cyfrowy mógł być dostępny. Poniżej omawiamy zasady WCAG i wybrane kryteria sukcesu. To właśnie one stanowią fundament dostępności internetowej.
1. Postrzegalność
„Przedstawiaj użytkownikom informacje i komponenty interfejsu w sposób dostrzegalny dla ich zmysłów”.
Oznacza to między innymi dodawanie opisów alternatywnych (alt text) do zdjęć i grafik. Zasada ta obejmuje też treści audio i wideo, którym powinna towarzyszyć alternatywa tekstowa bądź audiodeskrypcja. Jeśli wykorzystywane technologie mogą przedstawiać treść wizualnie do przekazywania informacji wykorzystuje się tekst.
Opisywana zasada zawiera w swoich wytycznych również inne formy percepcji, w tym programowy dostęp do koloru oraz inne rodzaje zaprogramowania prezentacji wizualnej.
W przypadku prezentowania treści musisz zadbać o czytelność i kolejność nagłówków, na przykład poprzez stosowanie list. Co więcej, kolorystyka strony czy aplikacji powinna zachować odpowiedni kontrast (minimalnie 4.5:1, a w przypadku dużego tekstu i grafik 3:1). Należy to uwzględnić podczas wyróżniania elementów wizualnych.
Jeśli chodzi o przekazywanie informacji na przykład w przypadku formularzy, nie powinieneś polegać tylko na kolorze. To znaczy, jeśli jakieś pola w formularzu są wymagane, muszą zostać opatrzone informacją, którą czytniki ekranu będą w stanie odczytać.
Istotne jest, aby treść nie ograniczała swojego widoku i działania do jednej orientacji wyświetlania. Pionowej lub poziomej. Chyba, że określona orientacja wyświetlania jest istotna.
Trzeba także zadbać o odpowiednią responsywność strony internetowej. Dotyczy to automatycznego dostosowywania się strony do szerokości ekranu urządzenia, a także możliwości powiększenia do 200% bez utraty funkcjonalności lub treści.
2. Funkcjonalność
„Zapewnij, aby komponenty interfejsu użytkownika i nawigacja były możliwe do użycia”.
Komponenty interfejsu użytkownika to wszystkie elementy, z którymi użytkownik może wchodzić w interakcję na stronie internetowej lub w aplikacji: przyciski, pola formularzy, menu nawigacyjne, powiadomienia czy okna dialogowe.
Aby zapewnić funkcjonalność zgodną z WCAG 2.2, musisz zadbać o to, aby, użytkownicy mogli poruszać się po twoim produkcie cyfrowym za pomocą klawiatury.
Jeśli strona internetowa zawiera animacje lub inne ruchome treści użytkownik powinien mieć opcję ich zatrzymania, lub wyłączenia. Dla przykładu: jeśli wskaźnik myszy może wyzwolić dodatkową treść, wówczas wskaźnik może zostać przeniesiony na dodatkową treść bez znikania dodatkowej treści. Dodatkowo na stronie nie mogą znajdować się treści, które migają więcej niż 3 razy na sekundę. Pozwala to zapobiec napadom epilepsji.
Wymagania dotyczące nawigacji między innymi odnoszą się do używania opisowych linków, stosowania etykiet i nagłówków, które wyjaśniają przeznaczenie elementów strony, a także zapewnienia nawigacji okruszkowej — breadcrumbs (dodatkowa nawigacja).
Na poziomie AAA treści internetowe nie mogą ograniczyć możliwości korzystania z trybów wprowadzania danych dostępnych na tronie. Wyjątkiem jest sytuacje, kiedy ograniczenie takie jest niezbędne np. w celu zapewnienia bezpieczeństwa treści.
Nowością jest wymóg zadbania o to, by zaznaczone przez użytkownika elementy były wyraźnie widoczne, tak aby użytkownik wiedział, jaki element strony jest aktywny.
3. Zrozumiałość
„Zadbaj o to, aby informacje i obsługa interfejsu były zrozumiałe”.
Różnego rodzaju treści zamieszczone na stronie powinny być możliwe do odczytania za pomocą, np. czytników ekranowych, tak aby użytkownicy mogli je łatwo zrozumieć.
W przypadku trudnych terminów lub żargonu strona internetowa powinna oferować opcję sprawdzenia definicji.
Na poziomie AA treść internetowa powinna być dostępna dla osób czytających przynajmniej na poziomie szkoły średniej niższego stopnia. Jeśli wymaga większych umiejętności czytania (poziom AAA), to muszą być dostępne treści uzupełniające lub wersja, której zrozumienie nie wymaga posiadania wyższego poziomu czytania.
Powinieneś także unikać przekierowywania użytkownika na inną stronę bez jego zgody (zmiana kontekstu).
Dodatkowo na wykonanie niezbędnej czynności użytkownik musi mieć wystarczającą ilość czasu, bez niespodziewanych zmian treści lub kontekstu, które mogą być wynikiem jego limitu.
Co więcej, w przypadku formularzy musisz zadbać o to, aby etykiety pól formularza był jasne i czytelne. Dotyczy to również komunikatów o błędach, które powinny zawierać instrukcję, która pozwoli użytkownikowi poprawić wpisaną treść.
4. Solidność
„Twórz treści solidnie, aby mogły być skutecznie interpretowane przez różne programy użytkownika, w tym technologie wspomagające”.
Chodzi o to, aby treści mogły być odczytywane przez technologie wspomagające takie jak czytniki ekranowe. Powinieneś także zadbać o to, by strona internetowa działała poprawnie z aktualnymi i przyszłymi programami użytkownika. Musi mieć on możliwość korzystania z serwisu za pomocą dostępnych dla niego zmysłów. Umożliwiają to np. alternatywy tekstowe dla treści nietekstowych. To one często stanowią największą barierę w dostępie do informacji. Aby to zmienić, każda wizualna prezentacja dodatkowej treści powinna mieć alternatywną formę, np. w postaci opisu tekstowego.
Kolejnym kryterium sukcesu jest umożliwienie technologiom asystującym poprawne odczytanie komunikatów o błędach i zmianach stanu komponentów interfejsu.
W dokumencie WCAG 2.1 Quick Reference można przeglądać kryteria sukcesu pogrupowane według poziomu zgodności oraz wielu innych opcji filtrowania i sortowania.
Czym różni się WCAG 2.2 od poprzednich wersji?
Nowe wytyczne WCAG 2.2 składają się z 13 wytycznych i 9 nowych kryteriów sukcesu. Kolejną różnicą jest to, że standard ten zacznie obowiązywać zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne firmy w Polsce i Europie. Dotychczas, tylko podmioty publiczne takie jak ministerstwa i urzędy musiały spełniać wymogi WCAG.
Nowe kryteria sukcesu to:
- 2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum)
- 2.4.12 Focus Not Obscured (Enhanced)
- 2.4.13 Focus Appearance
- 2.5.7 Dragging Movements
- 2.5.8 Target Size (Minimum)
- 3.2.6 Consistent Help
- 3.3.7 Redundant Entry
- 3.3.8 Accessible Authentication (Minimum)
- 3.3.9 Accessible Authentication (Enhanced)
Powyższe kryteria sukcesu dostępności treści internetowych zostały wprowadzone, aby poprawić dostępność cyfrową elementów związanych z wprowadzaniem danych, przejrzystością i czytelnością treści, nawigacją i interakcją.
Certyfikacja i Audyt WCAG
Możesz uzyskać certyfikat WCAG po przeprowadzeniu Audytu WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) przez uprawnioną agencję. Audyt zweryfikuje zgodność twojej strony internetowej z wymogami WCAG, a także pomoże określić poziom zgodności WCAG.
Audyt WCAG składa się z automatycznego skanowania strony i manualnych testów przeprowadzonych przez eksperta ds. dostępności. Pozwala to na zidentyfikowanie i naprawienie problemów z dostępnością. Kiedy wszystkie problemy zostaną naprawione audytor wystawia certyfikat WCAG i generuje deklaracje zgodności.
Deklaracja zgodności to dokument, w którym właściciel strony internetowej, aplikacji, czy produktu cyfrowego deklaruje, że spełnia wymogi dostępności WCAG na określonym poziomie. Dodatkowo zawiera informacje na temat podjętych kroków i działań, które zostaną wdrożone w przyszłości.
Deklaracja zawiera takie informacje jak:
- data złożenia deklaracji dostępności treści internetowych,
- tytuł wytycznych, wersja oraz identyfikator,
- poziom zgodności (A, AA, AAA),
- krótki opis stron internetowych: lista adresów URI objętych deklaracją i informacja o tym, czy włączone są poddomeny,
- lista uwzględnionych technologi tworzenia treści internetowych.
Poziomy zgodności WCAG 2.1
Wytyczne WCAG 2.1 wskazują trzy poziomy zgodności:
- Poziom A — minimalny poziom dostępności.
- Poziom AA — średni poziom dostępności.
- Poziom AAA — najwyższy poziom dostępności.
Osiągnięcie danego poziomu dostępności internetowej oznacza, że strona spełnia wszystkie kryteria sukcesu podlegające pod dany poziom. Każdy kolejny poziom zawiera wymagania z poziomu poprzedniego. Wytyczne dotyczące ich spełnienia, jak również ogólne informacje dotyczące interpretacji kryteriów sukcesu zawarte są w osobnych dokumentach.
Oznacza to, że jeśli twoja strona zapewnia dostępność na poziomie AA, to spełnia także wytyczne dla poziomu A.
WCAG i RODO. Co łączy dostępność cyfrową z polityką prywatności?
Wytyczne WCAG i RODO na pierwszy rzut oka mogą nie wydawać się powiązane. Tymczasem mają wiele wspólnego. Projektując treści internetowe należy pamiętać, że muszą być one dostępne i zrozumiałe. Tym bardziej, że niektóre działania mogą wymagać wyraźnej zgody użytkownika. Oznacza to, że zgoda na cookies, przetwarzanie danych czy newsletter nie mogą być ukryte lub nieczytelne. Ma to bezpośredni związek z zachowaniem danych użytkownika. Gwarantuje także właściwe reagowanie na każde żądanie użytkownika dotyczące ich przetwarzania, dostępu czy usunięcia. Zapewnia też prawidłowe zarządzanie informacjami w systemach przechowywania danych.
Idealnym przykładem są bannery cookie i formularze zgód marketingowych. Jeśli użytkownik ma wyrazić zgodę, to musi to zrobić świadomie. Zasady WCAG jasno zwracają uwagę na to, by wszelkie omunikaty były czytelne, dostępne i obsługiwane za pomocą klawiatury i możliwe do odczytania przez technologie wspomagające.
Podsumowanie
Dbanie o dostępność cyfrową produktów i usług ułatwi ci spełnianie wymogów prawnych oraz poprawi ogólne doświadczenia, a tym samym zaspokoi potrzeby każdego użytkownika. Osoby z niepełnosprawnościami to nie jedyna grupa, która korzysta z udogodnień na stronach internetowych, dlatego warto je wdrożyć, aby przyciągnąć więcej potencjalnych klientów. Co ważne, wymagania są przeznaczone do szerokiego zastosowania w różnych technologiach internetowych zarówno teraz, jak i w przyszłości.
Zgodność z wytycznymi WCAG 2.1 pozwoli ci też otworzyć biznes na zagraniczne rynki, których regulacje są oparte o rekomendacje W3C.
Audyt WCAG 2.1 przeprowadzony przez doświadczoną agencję UX umożliwi ci uzyskanie certyfikatu, a dzięki jasnej deklaracji zgodności twoi użytkownicy będą wiedzieć jakie konkretne działania podjąłeś w celu poprawy dostępności.
Wytyczne WCAG 2.1 to krok w stronę bardziej otwartego i przyjaznego Internetu. Pamiętaj, że wymagania zgodności specyficzne dla danej wersji WCAG 2.1 mogą się zmieniać. Dlatego niezwykle ważne jest śledzenie stabilnej dokumentacji technicznej i specyfikacji, która zwiększa funkcjonalność i użyteczność twojej strony internetowej.
Najczęściej zadawane pytania
WCAG 2.2 od kiedy zacznie obowiązywać?
Wytyczne WCAG 2.2. (Web Content Accessibility Guidelines) zaczną obowiązywać w Polsce i Europie od 28 czerwca 2025 r. wraz z dyrektywą European Accessibility Act (EAA).
Czy WCAG jest obowiązkowy?
Od 28 czerwca 2025 r. zgodność z wytycznymi WCAG będzie obowiązkowa zarówno dla podmiotów publicznych, jak i prywatnych biznesów.
Dlaczego twój biznes powinien przestrzegać wymogów WCAG 2.1 ?
We współczesnej sieci internetowej kluczowe znaczenie ma tworzenie stron zgodnych z wytycznymi WCAG tak, aby zapewnić dostępność dla wszystkich użytkowników, niezależnie od ich ograniczeń. Dlatego powinieneś stosować do się do wytycznych WCAG 2.1 nie tylko ze względów prawnych, ale dlatego, że zapewniają twojej firmie namacalne korzyści. Zapewnienie dostępności cyfrowej osobom mające ograniczone możliwości korzystania z interfejsu zwiększa liczbę klientów, wpływa na doświadczenia użytkownika i ranking w Google, co przekłada się bezpośrednio na wzrost liczby klientów. Zastosowanie szerokiego zakresu technik umożliwia tworzenie treści internetowych zgodnych z zasadami dostępności, dzięki czemu więcej osób może korzystać z zasobów cyfrowych bez przeszkód.
Jaką karę może nałożyć regulator na przedsiębiorcę?
Wytyczne WCAG 2.1 są obowiązkowe. Przedsiębiorca, który ich nie wdroży narażony jest na karę finansową w wysokości dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający (ok. 90 000 złotych), ale nie może to być więcej niż 10% rocznego obrotu jego firmy. Może na niego zostać również nałożony zakaz sprzedaży lub dystrybucji produktów, które nie spełniają standardów dostępności.
Jaki urząd jest właściwy dla regulacji WCAG 2.1 i nakładania kar?
Prezes Zarządu PFRON sprawuje nadzór nad stosowaniem przepisów ustawy przez organy nadzoru rynku. Z kolei odpowiednie organy nadzoru rynku sprawują nadzór nad rynkiem przez przeprowadzanie kontroli, prowadzenie postępowań i nakładanie kar. W odniesieniu do końcowych urządzeń konsumenckich przeznaczonych do korzystania z usług telekomunikacyjnych i medialnych oraz czytników książek elektronicznych takim organem jest Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W przypadku handlu elektronicznego rolę tą pełni minister właściwy do spraw informatyzacji.
Jak wdrożyć wytyczne WCAG 2.1 na swojej stronie?
Aby właściwie wdrożyć wytyczne WCAG 2.1, to najlepiej rozpocząć od oceny treści internetowych i znalezieniu treści najbardziej dostosowanych do wymogów dostępności. Następnie należy zastosować odpowiednie techniki kodowania (np. użycie języków znaczników zgodnych ze standardami), a także sprawdzić, czy dane komponenty treści spełniają wymóg dostępności.
W procesie tym warto poszukiwać najlepszych praktyk stosowanych w branży i skorzystać z propozycji planowania wdrażania zgodności WCAG 2.1. Autorom treści zaleca się również umieszczanie opisu materiałów powiązanych i zamieszczanie dodatkowych informacji tam, gdzie wymaga tego użytkownik lub gdzie sytuacja mogłaby wprowadzać użytkownika w błąd.
