Dostępność cyfrowa to nic innego, jak tworzenie serwisów internetowych i aplikacji mobilnych tak, aby z ich funkcjonalności mógł korzystać każdy. Bez względu na ograniczenia związane z posiadaną formą niepełnosprawności. Stosowanie konkretnych wytycznych i sprawdzonych rozwiązań sprawia, że produkt cyfrowy jest intuicyjny i łatwy w użyciu. To ma ogromny wpływ na codzienne funkcjonowanie m.in. osób niewidomych, niesłyszących, niepełnosprawnych ruchowo oraz osób z trudnościami poznawczymi.
Z dniem 28 czerwca 2025 r. weszły w życie przepisy ustawy z 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Jest ona skutkiem unijnej dyrektywy w sprawie wymogów dostępności produktów i usług, tzw. Europejski Akt o Dostępności (EAA). Sposób, w jaki należy tworzyć interfejsy, szczegółowo wyjaśniają wytyczne WCAG (Web Content Accessibility Guidelines).
Na początek wyjaśnijmy jakie podmioty gospodarcze nie są objęte obowiązkiem dostosowywania się do wymogów WCAG.
WCAG Checker. Czy Twoja strona spełnia wymogi WCAG?
Kogo dotyczą przepisy o dostępności cyfrowej? Kto musi wdrożyć wytyczne WCAG?
W maju 2019 roku obowiązywać zaczęły przepisy ustawy, która nałożyła na podmioty publiczne obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych. Wymieniony akt prawny nałożył na wskazane podmioty konieczność stosowania wytycznych WCAG 2.1. Oznaczało to, że instytucje te musiały dostosować swoje serwisy do zasad zawartych w dokumencie.
Od 28 czerwca 2025 r. przepisy znowelizowanej ustawy zostały rozszerzone. Obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej stron internetowych oraz aplikacji mobilnych zaczął dotyczyć również podmioty sektora prywatnego.
Kto dokładnie musi wdrożyć wytyczne WCAG? Przepisy ustawy z 2024 (art. 2 i 3) wymieniają kogo dotyczą regulacje i jaki zakres produktów i usług obejmują.
Zapewnianie spełniania wymagań dostępności cyfrowej jest obowiązkiem:
- producentów,
- upoważnionych przedstawicieli,
- importerów, dystrybutorów,
- usługodawców.
Produkty objęte wymogami ustawy, to:
- sprzęt komputerowy ogólnego przeznaczenia i jego systemy operacyjne,
- terminale płatnicze i terminale samoobsługowe, które są przeznaczone do świadczenia usług objętych ustawą, bankomaty, automaty do odprawy, automaty biletowe, interaktywnych terminali informacyjnych,
- końcowe urządzenia konsumenckie przeznaczone do korzystania z usług telekomunikacyjnych i medialnych,
- czytników książek elektronicznych.
Ustawa obejmuje następujące usługi:
- telekomunikacyjne,
- dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
- towarzyszące usługom autobusowego i autokarowego, wodnego, lotniczego i kolejowego transportu pasażerskiego (np. strony internetowe, aplikacje mobilne, elektroniczne systemy sprzedaży biletów),
- bankowości detalicznej,
- rozpowszechniania książek elektronicznych,
- handlu elektronicznego.
Kogo nie dotyczy ustawa o WCAG?
Celem wprowadzenia wytycznych WCAG jest zagwarantowanie dostępności cyfrowej dla osób dotkniętych różnymi formami niepełnosprawności. Jednak nie wszystkie podmioty są objęte nowymi regulacjami. Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1. Usług świadczonych przez mikroprzedsiębiorców
Definicję mikroprzedsiębiorcy określa art. 7 ustawy prawo przedsiębiorców. Określenie dotyczy podmiotu, który w co najmniej jeden rok z dwóch ostatnich lat obrotowych spełnił łącznie dwa warunki:
- zatrudnia mniej niż 10 pracowników,
- roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekroczył 2 milionów euro (lub suma aktywów bilansu sporządzonego na koniec roku nie przekroczył tej wartości).
Przykłady podmiotów zwolnionych z obowiązku zapewnienia dostępności cyfrowej:
- usługi stacjonarne (niewielkie salony kosmetyczne, fryzjerskie, kameralne kawiarnie i restauracje zatrudniające kilka osób),
- małe sklepy internetowe prowadzone przez jedną osobę,
- jednoosobowe działalności gospodarcze (freelancerzy świadczący usługi doradcze, graficy, jednoosobowa firma sprzątająca).
2. Niektórych stron internetowych w zakresie:
- map, map interaktywnych, geoportali (jeśli dane teleadresowe prezentowane są w sposób dostępny cyfrowo, o czym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych),
- treści, które nie są tworzone, kontrolowane i finansowane przez dany podmiot (np. treści dodawane przez społeczność użytkowników, których nie można samodzielnie modyfikować lub usunąć).
3. Usług komunikacyjnych oraz lokalnego transportu zbiorowego
Przepisy ustawy nie obejmują przewoźników działających na poziomie gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy korzystają oni z interaktywnych terminali samoobsługowych.
Dodatkowo, w art. 21 ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze zawarto przepis, który zwalnia z obowiązku zapewnienie dostępności jeśli:
niezbędne jest wprowadzenie zasadniczej zmiany podstawowych właściwości produktu lub usługi,
stanowi on dla podmiotu gospodarczego nieproporcjonalne obciążenie.
Kto kontroluje dostępność cyfrową?
Nadzór rynku w zakresie spełniania wymagań dostępności produktów i usług sprawują:
- Prezes Zarządu PFRON;
- organy nadzoru rynku,
- organy celne.
W odniesieniu do końcowych urządzeń konsumenckich przeznaczonych do korzystania z usług telekomunikacyjnych i medialnych oraz czytników książek elektronicznych takim organem jest Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W przypadku handlu elektronicznego rolę tą pełni minister właściwy do spraw informatyzacji.
Prezes Zarządu PEFRON monitoruje funkcjonowanie systemu nadzoru rynku. Egzekwuje od jego organów informacje, w tym dane statystyczne, które dotyczą podjętych działań w zakresie nadzoru. Sprawuje nadzór nad stosowaniem przepisów ustawy współpracując z odpowiednimi organami. Kontroluje również stan dostępu osób ze szczególnymi potrzebami do produktów i usług, które spełniają wymagania dostępności. Z kolei właściwe organy nadzoru rynku wykonują swoje obowiązki, przeprowadzając kontrole, prowadząc postępowania i nakładając kary.
Jakie kary grożą?
Od 28 czerwca 2025 roku spełnienie wytycznych WCAG dotyczących dostępności stron internetowych, aplikacji webowych i mobilnych, dokumentów elektronicznych (np. PDF) oraz innych produktów i usług cyfrowych stało się obowiązkowe. Podmioty, które nie dostosują witryn do obowiązujących wytycznych narażone będą na:
- karę finansową w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, jednak nie większą niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary,
- zakaz sprzedaży lub dystrybucji produktów, które nie spełniają standardów dostępności,
- zwiększone ryzyko dochodzenie praw przez konsumentów (konsument ma prawo złożenia do podmiotu gospodarczego skargi na niezapewnienie spełniania wymagań dostępności przez produkt albo usługę).
Podsumowanie
Od 28 czerwca 2025 roku zgodność z wytycznymi WCAG stała się obowiązkiem nie tylko sektora publicznego, ale również podmiotów prywatnych. Nowe przepisy dotyczą producentów, importerów, dystrybutorów i usługodawców oferujących m.in. sprzęt komputerowy, terminale, usługi bankowe, transportowe, medialne, telekomunikacyjne i e-commerce. Z obowiązku wyłączono natomiast mikroprzedsiębiorców oraz niektóre lokalne usługi oraz treści cyfrowe.
Zapewne wielu przedsiębiorców będzie doszukiwać się luk prawnych, które otworzą im furtkę do zignorowania konieczności zapewnienia dostępności cyfrowej swoich produktów lub usług. Jednak pozorna oszczędność pieniędzy i czasu może mieć w przyszłości katastrofalne skutki dla ich biznesu. W dłuższej perspektywie wdrożenie WCAG, to otwarcie oferty na szereg nowych możliwości i ogromną rzeszę potencjalnych klientów. Jednak, aby zrobić to poprawnie i skutecznie, to zadanie warto powierzyć sprawdzonej agencji UX.
Pytania i odpowiedzi
Kogo konkretnie dotyczy ustawa o WCAG?
Ustawa dotyczy producentów, importerów, przedstawicieli handlowych i dystrybutorów takich produktów, jak:
- sprzęt komputerowy i jego systemy operacyjne,
- terminale płatnicze i terminale samoobsługowe,
- końcowe urządzenia konsumenckie przeznaczone do korzystania z usług telekomunikacyjnych i medialnych,
- czytników książek elektronicznych.
Obowiązuje również usługodawców oferujących usługi:
- telekomunikacyjne,
- dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
- towarzyszące usługom autobusowego i autokarowego, wodnego, lotniczego i kolejowego transportu pasażerskiego (np. strony internetowe, aplikacje mobilne, elektroniczne systemy sprzedaży biletów),
- bankowości detalicznej,
- rozpowszechniania książek elektronicznych,
- handlu elektronicznego.
Czy mikroprzedsiębiorca mają obowiązek wdrażania WCAG?
Firma, który zatrudnia mniej niż 10 pracowników i jego roczny obrót nie przekroczył 2 milionów euro jest zwolniony z obowiązku wdrożenia wytycznych WCAG.
Od kiedy przepisy będą obowiązywać podmioty gospodarcze?
Obowiązek wdrożenia wytycznych WCAG przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą obowiązuje od 28 czerwca 2025 r.
Kto jest zwolniony z ustawy o dostępności cyfrowej?
Z ustawy wyłączeni są:
- mikroprzedsiębiorcy (zatrudniający mniej niż 10 osób i osiągający obrót nie większy niż 2 mln euro),
- niektóre treści cyfrowe (np. mapy, dane generowane przez użytkowników),
- lokalni przewoźnicy, którzy nie używają terminali interaktywnych,
- podmioty, dla których wdrożenie byłoby nieproporcjonalnym obciążeniem lub wymagałoby zasadniczej zmiany produktu/usługi.
Co oznacza „zgodność z WCAG”?
Zgodność z WCAG oznacza, że strona internetowa, aplikacja mobilna lub inny produkt cyfrowy został zaprojektowany i zbudowany w taki sposób, aby był dostępny i użyteczny także dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, np. niewidomych, niedosłyszących, osób z niepełnosprawnością ruchową czy trudnościami poznawczymi. Taką dostępność cyfrową potwierdza audyt WCAG.
Czy ustawa dotyczy tylko stron internetowych?
Nie. Ustawa dotyczy również aplikacji webowych, aplikacji mobilnych, dokumentów PDF oraz innych produktów i usług cyfrowych.
*Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej porady prawnej należy skontaktować się z adwokatem lub radcą prawnym.
